Een opvallende folder

zondag 12 January 2014

Het lijkt wel of organisaties niets liever doen dan folders uitgeven. Bij de meeste huishoudens liggen ze minimaal twee keer per week met stapels op de mat. Met de beste aanbiedingen, de nieuwste producten, de laagste prijzen. Ook bij bibliotheken, apothekers en informatiecentra staan rekken vol met folders. Sommige vertellen iets over een organisatie of instelling, de zogenoemde bedrijfsfolders. Andere staan vol met informatie over regelingen, ziektes, evenementen, tentoonstellingen en nog veel meer. Over dat soort folders gaat dit hoofdstuk. Informatieve folders dus, met voorlichting die nuttig, handig, leuk of belangrijk kan zijn voor bepaalde mensen.Let wel, ze zijn met vele ... En dus is ‘opvallen’ het allerbelangrijkste bij het maken ervan. Heb je eenmaal de aandacht van de lezer, zorg dan ook dat de inhoud voldoet aan zijn informatiebehoefte. Want wie naar een folder grijpt, heeft maar één overweging: what’s in it for me?

Vorm en vormgeving doen het
Folders en brochures worden nogal vaak met elkaar verward. Als communicatiemiddel lijken ze ook wel veel op elkaar: zowel in een folder als in een brochure staat gerichte informatie over één onderwerp. Een brochure is vaak een wat uitgebreider boekje met een nietje. Een folder is een vouwblad. Je kunt er veel minder informatie in kwijt, maar een folder is vaak wat handzamer en overzichtelijker. Een schouwburg kan bijvoorbeeld een brochure uitgeven met alle toneelvoorstellingen van het seizoen. Over de voorstellingen in één maand wordt een folder gemaakt.

Opvallen door de vorm ..
Opvallen is belangrijk bij folders en brochures. Dat kan door een verrassende vorm te kiezen, bijvoorbeeld heel groot of heel klein. Rond in plaats van vierkant, liggend in plaats van staand of heel lang en smal (zoals de uitloper of filmladder). Of door te kiezen voor een opvallende vormgeving, bijzondere illustraties, foto’s of typografie. Bedenk wel: hoe aparter de vorm, hoe duurder de folder wordt om te drukken. En dat de meeste folderrekken alleen plek hebben voor staande folders in het formaat A6 en A5.

... En door een spannende vormgeving 
In een folder kun je tekst niet los zien van vormgeving, fotografie en typografie. Zij vormen juist één geheel. Sterker: het uiterlijk is in eerste instantie belangrijker dan de tekst, want de vormgeving bepaalt in belangrijke mate of deze wordt gepakt en bekeken. Vandaar dat in hoofdstuk 11 en de bijlage informatie staat over vormgeving die je goed kunt gebruiken. Hier de belangrijkste zaken waar je vooral bij het maken van een folder rekening moet houden:

  • Lettertype (typografie): let goed op de leesbaarheid van de letter, de regelafstand (ook wel interlinie: de hoeveelheid wit tussen de regels) en de korpsgrootte van de letter (de hoogte van de letter). Denk daarbij goed aan je doelgroep: vooral oudere mensen lezen bijvoorbeeld graag een wat grotere, goed leesbare letter. In een folder voor scholieren mag je best een minder gangbare letter gebruiken.
  • Fotografie: een foto is geen sluitpost, maar een essentieel onderdeel van het geheel. Bedenk goed welke informatie zich beter leent voor tekst en welke voor een foto. Maak je bijvoorbeeld een folder over een kasteel en wil je vertellen hoe prachtig dat ligt, doe dat dan niet met een uitgebreide beschrijving. Plaats een foto, dan kunnen de lezers het zelf zien.
  •  Illustratiemateriaal: sommige informatie komt beter over in een illustratie dan met tekst. Gebruik daarom grafieken, tabellen en diagrammen waar dat zinvol is.
  • Maak gebruik van tekstblokken met tussenkopjes. Voor een goede leesbaarheid werk je met tekstblokken van maximaal tweehonderd tot driehonderd woorden. De tussenkoppen hebben als functie de lezer nieuwsgierig te maken naar het vervolg van de tekst. Gebruik eventueel streamers (zie hoofdstuk 6)
  • Let er goed op of fotobijschriften nodig zijn. Spreken de foto’s voor zich, dan is het niet nodig. Plaats je een portretfoto, zet er dan altijd de naam onder van de persoon op de foto. Ook als je denkt dat het niet nodig is omdat iedereen hem of haar kent. Dus zelfs als het Madonna, Jan-Peter Balkenende of David Beckham is.
  • Zet niet te veel tekst in een folder. Maximaal 50% van het papier vullen met tekst ziet er het mooist uit en leest het prettigst.
     

Een foldertekst schrijven

Wie een folder gaat lezen, wil eigenlijk alleen weten of hij met die informatie iets kan. De tekstonderdelen – titel, intro en tekst – zijn dan ook helemaal gericht op de informatiebehoefte van de lezer.

De titel: creatief of informatief

De titel is heel belangrijk omdat deze de lezer moet overhalen de folder te pakken, te bekijken en te lezen. De kop dekt de lading van de inhoud. Het effectiefst is een beeldende, creatieve kop. Daaronder zet je dan waarover de folder gaat. Lukt het niet om een echt wervende titel te verzinnen, kies dan voor een informatieve titel. Voorbeelden van creatieve titels:

GRIP OP JE DIP

Het herkennen van een depressie

LONDON CALLING!

Alle hotspots, musicals en evenementen

NOOIT MEER SNURKEN

Zo komt u van een rumoerig probleem af

Het bedenken van een creatieve titel is niet altijd even gemakkelijk. En bij sommige onderwerpen ook niet mogelijk of wenselijk. In die gevallen kun je beter uitwijken naar een informatieve titel. Zorg dat die de lading van de inhoud dekt. Voorbeelden van informatieve titels:

De ontwikkeling van kinderen in het eerste levensjaar

Met hulp van de website van de inspectie van het onderwijs

KIES EEN PASSENDE SCHOOL VOOR UW KIND

 

KASTEEL SLANGENBURG

* rust en ontspanning * bezinning en studie * ontmoeting en gesprek 

 

Intro: reclame maken voor de inhoud

Een folder begint altijd met een introductietekst. Waarom is het lezen ervan de moeite waard? Het is een wervende tekst die eigenlijk reclame maakt voor de rest van de inhoud. De intro verleidt de lezer tot verder lezen. En tot het meenemen van de folder.

 

LONDON CALLING

Alle hotspots, musicals en evenementen

(intro)

Waar vind je de meest trendy restaurants? In welke disco’s moet je gezien worden? Welke musicals draaien er? In welke straten kun je het best shoppen? Wat is er te zien in de Tate Modern? In deze folder vind je alles wat je moet weten als je naar Londen gaat.

 

 

Of:

 

De ontwikkeling van kinderen in het eerste levensjaar

(intro)

In het eerste jaar van hun leven ontwikkelen kinderen zich heel snel. In een jaar groeien ze gemiddeld 25 cm en komen ze zeven kilogram aan. En nooit van hun leven zullen ze meer leren dan in dat eerste jaar. Hoe ontwikkelt een kind zich tussen zijn geboorte en eerste verjaardag?

 

De tekst: thematisch opgebouwd

Na de introductietekst komt de foldertekst: de informatieve tekst waar het allemaal om draait. Essentieel is de volgorde van de informatie. Stel jezelf voor dat jij een lezer bent met belangstelling voor het onderwerp. Wat wil je dan het eerst weten? En wat zijn de logische vragen die daaruit voortvloeien? Vragen vaak die beginnen met wat, wie, waar, waarom, wanneer, hoe en met wie. Bijvoorbeeld: je bent bezig met een scriptie. Het lukt thuis niet goed omdat je steeds wordt afgeleid. Iemand wijst je op Kasteel Slangenburg. Echt iets voor jou. Er is zelfs een foldertje van. Je bekijkt de folder en vraagt je af: wat is Kasteel Slangenburg? Wat zijn de mogelijkheden? Wat voor soort mensen komen er en wat zoeken ze er? Wat kost het? Waar ligt het? Hoe krijg ik meer informatie? Dus is een logische, thematische opbouw van de tekst:

 

  • Wat is kasteel Slangenburg? (thema: onderwerp)
  • Is het wat voor mij om ernaar toe te gaan? (thema: doelgroep)
  • Wat kan ik daar verwachten, wat biedt het mij? (thema: mogelijkheden)
  • Hoeveel kost mij dat? (thema: kosten)
  • Waar is het (thema: locatie)
  • Hoe kom ik er? (thema: route)
  • Waar kan ik terecht als ik meer wil weten? (thema: meer informatie)
    Praktische informatie mag niet ontbreken

Het wordt nogal eens vergeten, maar een folder is niet compleet zonder praktische informatie.

  • Naam, adres, telefoonnummer, e-mailadres en website van de afzender van de folder. Zorg ervoor dat de telefoniste of degene van wie het telefoonnummer in de folder staat, weet van het bestaan en de inhoud.
  • Een colofon. Hierin staat wie de tekst heeft gemaakt, de vormgeving heeft verzorgd en eventueel bij welke drukkerij de folder gedrukt is.
  • Tekst: Tekstbureau ABC, Gorinchem
  • Vormgeving: Suus Altena, Woudrichem
  • Fotografie: Rien Jonkers Fotografie, Zaltbommel
  • Drukwerk: Da Vinci, Heusden
  • Tijdstip van uitgave, copyright, oplage (aantal gedrukte exemplaren), druk (eerste druk of een herdruk). Soms is een herdruk ook gewijzigd. In het colofon komt dan bijvoorbeeld te staan: tweede, gewijzigde druk).
  • Gorinchem, januari 20..
  • © Waterschap Maas en Waal 20..
  • Tweede druk, 2500 exemplaren

    Soms is het slim om in een folder een juridisch voorbehoud te maken. Bijvoorbeeld als er prijzen in staan. Of om – in het geval van een tekstfout – juridisch ingedekt te zijn. Vooral in folders van verzekeraars, financiële instellingen of uitkerende instanties zijn ze vaak opgenomen in het colofon.
     

  • Eventueel: een (juridisch) voorbehoud.
  • Alle rechten voorbehouden.
  • Zonder toestemming mogen geen teksten of afbeeldingen uit deze folder worden overgenomen.
  • Prijswijzigingen voorbehouden.
  • Zolang de voorraad strekt.
  • Hoewel deze folder met de grootste zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen er geen rechten aan ontleend worden.

    Zorg dat je folder gezien wordt

Leuke folder geschreven? Met een spannende kop en een opvallende vormgeving? Prima, maar hoe krijg je ’m vervolgens bij de doelgroep? Dat kan door de folder op te sturen naar (een deel van) je relatiebestand, door de folder bij te voegen in informatiepakketten of persoonlijk te overhandigen bij een gesprek. Maar belangrijk is ook dat de folder in de juiste folderrekken belandt. En daar vervolgens ook geregeld wordt bijgevuld. Distributie en voorraadbeheer zijn dan ook belangrijke aandachtspunten bij het uitgeven van een folder.

Bron: Communicatietoolkit, Marijke de Jong.

 

 


 

Contact

adres

Schoolstraat 4

5261 BPVught

telefoon

0610833970

e-mail

info@jongenhelder.nl